नुवाकोट पुकार
नुवाकोट, कात्तिक ३ । भदौ १० गते भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीले नुवाकोटको देवीघाट क्षेत्रलाई तहसनहस बनायो। बाढीको भेलले घर, व्यवसायसँगै वर्षौँदेखि धार्मिक आस्थाको केन्द्रका रूपमा रहेको जालपादेवी मन्दिरलाई समेत आफ्नो चपेटामा पार्यो। कहिल्यै सयौँ भक्तजनको भीडले भरिने मन्दिर परिसर एकाएक सुनसान बन्यो। मन्दिर रहेको ठाउँ बगरमा परिणत भयो।
मन्दिरको नामोनिसानै नरहने गरी संरचना भत्किएपछि स्थानीय र भक्तजनका लागि त्यो केवल एउटा भौतिक संरचनाको क्षति थिएन, पुस्तौँदेखि मनमा बस्दै आएको आस्था र विश्वासमाथिको ठूलो चोट थियो।
तर समयसँगै एउटा कुरा स्पष्ट भयो—बाढीले मन्दिर बगाउन सक्यो, जालपादेवीप्रतिको आस्था बगाउन सकेन।
विदुर नगरपालिका–५, देवीघाटस्थित त्रिशूली र तादी नदीको संगमस्थलमा रहेको जालपादेवी मन्दिरको साविक संरचना बाढीले क्षतिग्रस्त बनाएपछि अहिले त्यही स्थानमा जालपादेवीको प्रतिमा स्थापना गरिएको छ। स्थानीय सरकार, जालपादेवी विकास समिति र स्थानीयवासीको सक्रियतामा प्रतिमा प्रतिस्थापन गरी पुनः पूजा–आराधना सुरु गरिएको हो।
बाढीका कारण रोकिएको पूजा बडादसैँको नवरात्रको अवसर पारेर पुनः सञ्चालनमा ल्याइएको हो। मन्दिरका १३ वर्षदेखि मूल पुजारी रहनुभएका रणबहादुर चित्रकारले साविक मन्दिर रहेको स्थानमा जालपादेवीको प्रतिमा प्रतिस्थापन गरी विधिपूर्वक पूजा–आराधना गराउनुभएको छ। भक्तजनका लागि मन्दिरसमेत खुला गरिएको छ।
शुक्रबारदेखि पूजा सञ्चालनमा आएपछि देवीघाटमा फेरि भक्तजनको चहलपहल देखिन थालेको छ। हातमा फूल, अक्षता र पूजा सामग्री बोकेर भक्तजनहरू त्यहाँ पुगिरहेका छन्। कसैले देवीको दर्शन गरिरहेका छन्, कसैले पूजा गरिरहेका छन् भने कतिपयले बाढीले पुरानो स्वरूप खोसे पनि फेरि नयाँ स्वरूपमा देवीको दर्शन गर्न पाएकोमा खुसी व्यक्त गरिरहेका छन्।
दृश्य फेरिएको छ, तर भावना फेरिएको छैन।
मन्दिरको स्वरूप फेरिएको छ, तर विश्वास फेरिएको छैन।
दसैँको अवसरमा जालपादेवीको दर्शन तथा पूजाआराधना गर्न आउने भक्तजनको संख्या अझ बढेको छ। वर्षौँदेखि देवीघाटलाई आफ्नो धार्मिक गन्तव्य बनाउँदै आएका भक्तजनका लागि बाढीपछि पनि यो स्थान उत्तिकै महत्वपूर्ण बनेको छ।
स्थानीयका लागि जालपादेवी एउटा मन्दिर मात्र होइन, पुस्तौँदेखि हस्तान्तरण हुँदै आएको धार्मिक विश्वास, संस्कार र परम्पराको प्रतीक हो। त्यसैले मन्दिर भत्किँदा उनीहरू केही समयका लागि टुहुरो महसुस गरे पनि स्थानीयको सक्रियताले पुनः त्यही स्थानमा पूजा सुरु हुँदा आशा फर्किएको छ।
बाढीले क्षति पुर्याएको धार्मिक स्थललाई पुरानै अवस्थामा फर्काउने प्रयाससमेत सुरु भएको जालपादेवी विकास समितिले जनाएको छ। मन्दिरको पुनर्निर्माण गरी पुरानै स्वरूपमा फर्काउने लक्ष्यसहित स्थानीय सरकार, समिति र स्थानीयवासीबीच आवश्यक पहल अघि बढिरहेको छ।
दुई महिनाअघि यही ठाउँमा विनाशकारी बाढीको भेल थियो। नदीको बहावसँगै संरचना बगिरहेका थिए। आज त्यही ठाउँमा धूप बलिरहेको छ, घण्टी बजिरहेको छ र भक्तजनको आवाज सुनिन थालेको छ।
बाढीले जालपादेवीको मन्दिरलाई भग्नावशेषमा बदल्यो, तर भक्तजनको मनमा रहेको मन्दिरलाई छुन सकेन।
त्यसैले त आज देवीघाटमा फेरि सुनिन्छ—
“जय जालपादेवी !”
भौतिक संरचना पुनर्निर्माण हुन समय लाग्ला। पुरानो मन्दिर फेरि उठ्न केही वर्ष लाग्न सक्छ। तर आस्था भने त्यसका लागि पर्खिरहेन। भग्नावशेषबीच स्थापना गरिएको सानो प्रतिमासामुबाटै देवीघाटको धार्मिक जीवन फेरि सुरु भएको छ। यसले एउटा गहिरो सन्देश दिएको छ—
प्रकृतिको प्रहारले संरचना ढाल्न सक्छ, तर पुस्तौँदेखि मनमा बसेको आस्था ढाल्न सक्दैन।
तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस्