नुवाकोट पुकार
त्रिशूली । त्रिशूली बजारलाई भोटेकोशीको विनाशकारी बाढीले घेर्दै थियो। बजारका सडक, घर तथा आसपासका संरचनामा पानीको सतह बढिरहेको थियो। त्रिभुवन त्रिशूली माध्यमिक विद्यालय परिसरमा रहेका विद्यार्थी, शिक्षक र छात्रावासका छात्राहरूको सुरक्षालाई लिएर त्रास बढ्दै थियो।
त्यो भयावह क्षणमा विद्यालयका प्रधानाध्यापक राजेन्द्र दवाडीले जोखिमको गम्भीरता समयमै पहिचान गरे। बिहान करिब ९ः१५ बजे बाढीको अवस्था असामान्य रूपमा बढ्दै गएको देखेपछि उनले ढिलाइ नगरी विद्यालय खाली गर्ने निर्णय लिए।
विद्यालयमा रहेका १ हजार ६ सय ४३ विद्यार्थी र छात्रावासका ३० जना छात्रालाई सुरक्षित स्थानतर्फ पठाउने काम तत्काल अघि बढाइयो। प्रधानाध्यापक दवाडी र शिक्षक प्रदीप पण्डित आफैं उद्धार तथा व्यवस्थापनमा खटिए। विद्यार्थीहरूलाई सुरक्षित ठाउँमा पठाइसकेपछि मात्रै उनीहरू विद्यालयबाट बाहिरिए।
त्यो निर्णय सामान्य निर्णय थिएन। केही समय अझै पर्खिएको भए बाढीको बहाव र पानीको सतह झन् बढ्न सक्ने अवस्था थियो। तर प्रधानाध्यापक दवाडीले परिस्थितिको गम्भीरता बुझ्दै पहिले विद्यार्थीको सुरक्षा’लाई प्राथमिकतामा राखे। उनको यही सुझबुझपूर्ण निर्णयले सम्भावित ठूलो मानवीय दुर्घटना टरेको विद्यालय पक्षको भनाइ छ।
बाढीले विद्यालय आसपासका भौतिक संरचनामा ठूलो क्षति पुर्यायो। विद्यालयका संरचना र सामग्रीमा क्षति पुगे पनि समयमै विद्यार्थीलाई सुरक्षित स्थानमा पठाइएकाले मानवीय क्षति हुन पाएन।
विपद्को त्यो क्षण अझ चुनौतीपूर्ण बन्न पुग्यो। सञ्चार टावर र विद्युत् सेवा अवरुद्ध भएपछि डाँडातर्फ पुगेका केही शिक्षक तथा विद्यार्थीहरूसँग सम्पर्क हुन सकेन। आफ्ना छोराछोरीको अवस्थाबारे जानकारी नपाउँदा अभिभावकहरूमा चिन्ता थपियो।
त्यसैबीच सामाजिक सञ्जाल तथा अन्य माध्यमबाट ‘विद्यालयका सबै विद्यार्थी बाढीमा बगे’ जस्ता भ्रामक खबरसमेत फैलिन थाले। तर वास्तविकता फरक थियो। शिक्षकहरूले अधिकांश विद्यार्थी सुरक्षित रूपमा घर पुगिसकेको र बाँकी विद्यार्थी पनि सुरक्षित स्थानमा रहेको जानकारी दिए।
बाढीको पानीले विद्यालयका भौतिक संरचना क्षतिग्रस्त बनायो, तर प्रधानाध्यापक दवाडीको समयमै गरिएको निर्णय र शिक्षकहरूको सक्रियताले सयौँ बालबालिकाको जीवन सुरक्षित रह्यो।
विपद्का बेला नेतृत्वको वास्तविक परीक्षा संकटको बीचमा हुन्छ। त्रिभुवन त्रिशूली माध्यमिक विद्यालयमा त्यो परीक्षा प्रधानाध्यापक दवाडी र शिक्षक टोलीले साहस, सुझबुझ र जिम्मेवारीका साथ पूरा गरेको देखिन्छ।
आफ्नो सुरक्षाभन्दा विद्यार्थीको जीवनलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्दै कठिन परिस्थितिमा तत्काल निर्णय गर्ने प्रधानाध्यापक राजेन्द्र दवाडी, शिक्षक प्रदीप पण्डित तथा सम्पूर्ण शिक्षक टोलीको भूमिकाले एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिएको छ—विपद्मा समयमै गरिएको सही निर्णयले जीवन बचाउन सक्छ।
त्यो दिन त्रिशूली बजारमा बाढीले विनाशको संकेत दिइरहँदा विद्यालयमा भने एउटा निर्णायक निर्णय भइरहेको थियो—‘विद्यार्थीलाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा लैजाने।’ यही निर्णय आज सम्भावित ठूलो दुर्घटना टरेको स्मरणका रूपमा उभिएको छ।
विपद्को समयमा अपुष्ट सूचना फैलाउनुको सट्टा सत्यतथ्य पुष्टि गरेर मात्रै सूचना सम्प्रेषण गर्नु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ। त्रिशूलीको घटनाले विपद्मा सतर्कता, नेतृत्व, शीघ्र निर्णय र जिम्मेवार सूचना प्रवाहको महत्वलाई समेत उजागर गरेको छ।
तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस्